31.12.12

απολογισμός

φωτογραφία από deviantart.com
Σε λίγες ώρες εκπνέει και το σωτήριο έτος 2012... τομή συμβατική και αυθαίρετη στο χρόνο, στην ατέρμονη δηλαδή αλληλουχία των στιγμών, των ωρών, των ημερών, των εβδομάδων, των μηνών, των ετών. Ακόμα ένας χρόνος πέρασε, με τις όμορφες και τις άσχημες στιγμές του, με εκείνες που εκμεταλλευτήκαμε και τις άλλες που αφήσαμε να περάσουν δίχως νόημα, χωρίς λόγο.
Χρήσιμος ο απολογισμός, κι ας είναι τα όρια του χρόνου αυθαίρετα. Βοηθά να δούμε τι πετύχαμε στο χρόνο που πέρασε, που βρισκόμασταν και που έχουμε φτάσει. Κι αν ακόμα δεν γίνεται δημόσια, αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για τη δική μας αυτογνωσία, για τον προσδιορισμό νέων ίσως στόχων και για την ανανέωση της διάθεσης για την κατάκτησή τους.
Πέρασε λοιπόν και το 2012. Συγκρίνοντάς το με τα προηγούμενα, θα το χαρακτήριζα με τη λέξη «ηρεμία». Ηρεμία σε προσωπικό επίπεδο, χωρίς τις εντάσεις του παρελθόντος, χωρίς μεγάλες απογοητεύσεις, χωρίς λύπες, παρά τις δυσκολίες και την αβεβαιότητα που κληροδοτεί στο νεότερο αδερφάκι του.
Έμαθα όμως να μη χάνω την ελπίδα μου, ούτε την αισιοδοξία μου. Τουλάχιστον όχι τόσο εύκολα, όχι με την πρώτη δυσκολία. Έμαθα να αντέχω. Έμαθα να μη με ενοχλούν πράγματα που στο παρελθόν με στεναχωρούσαν. Στην τελική δεν ευθύνομαι για τις πράξεις ούτε για τα λόγια των άλλων, παρά μόνο για τις δικές μου πράξεις, για τη δική μου στάση απέναντι στη ζωή και στον άνθρωπο.
Όχι, δεν έγινα κυνικός, ούτε αναίσθητος. Συνεχίζω να επαναστατώ όταν βλέπω αδικία, συνεχίζω να εκφράζω την αντίθεσή μου σε κάθε τι που δεν είναι σωστό. Λυπάμαι για την φτώχεια που χτυπά καθημερινά την πόρτα τόσων και τόσων συνανθρώπων μας. Μέχρι όμως να χτυπήσει και τη δική μου, δεν διστάζω να απλώσω το χέρι και να προσφέρω ότι μου περισσεύει: ένα εισιτήριο του μετρό στον άγνωστο που μπαίνει στο σταθμό, ένα λόγο στον φίλο, μια βοήθεια -υλική ή ηθική- στα μέτρα των δυνάμεών μου.
Ναι, μέσα στον καταιγισμό των γεγονότων της χρονιάς που πέρασε, ένιωθα ήρεμος. Και σημαντικός. Ίσως γιατί, με αφορμή τα γεγονότα που συμβαίνουν γύρω μας, ένιωσα πως είναι πλέον η ώρα για να φανεί η αξία του καθένα μας. Για πολλά χρόνια περιμέναμε από το κράτος ή γενικά από τους άλλους να αλλάξουν την κοινωνία, λες και είμαστε επισκέπτες, αμέτοχοι της κοινωνίας στην οποία ζούμε, ή σκέτοι καταναλωτές. Το κράτος μας τελείωσε, ίσως αύριο να μην υπάρχει πια με τη μορφή που το ξέραμε ως τώρα. Το κράτος όμως δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, χωρίς εμένα κι εσένα, χωρίς όλους εμάς ούτε υπάρxει ούτε μπορεί να ευδοκιμήσει.
Και γι αυτό, παρόλο που δεν ξέρω αν αύριο θα έχω δουλειά ή χρήματα, είμαι αισιόδοξος. Γιατί βλέπω γύρω μου τον κόσμο να δείχνει ένα ανθρώπινο πρόσωπο, με περισσότερη αγάπη και λιγότερη ιδιοτέλεια.

Καλή Χρονιά!


15.12.12

το πολλαπλό πρόσωπο της αγάπης

Η παρακάτω φωτογραφία έκανε πρόσφατα τον κύκλο του ίντερνετ, δήθεν σοκάροντας όσους την διέδωσαν. Τα σχόλια επικριτικά για τους πολιτικούς, για τους πλούσιους, για τους άλλους... Όπως πάντα. Προσωπικά δεν μου προκάλεσε εντύπωση το χαρτάκι στον κάδο, που παρακαλούσε τα τρόφιμα να μη τα ρίχνουν μέσα αλλά να τα κρεμάνε. 



Δεν με σοκάρισε, γιατί εδώ και χρόνια βλέπουμε φτωχούς συμπατριώτες μας (εκτός από τους αλλοδαπούς), πιο συχνά ηλικιωμένους, να σκαλίζουν τους κάδους ή να μαζεύουν τα πεταμένα φρούτα και λαχανικά της λαϊκής, προκειμένου να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους. Όχι μόνο στην Αθήνα, αλλά και στην επαρχία, πολλοί κρεμάνε στα χερούλια του κάδου ένα πιάτο φαγητό, για να το πάρουν οι ανώνυμοι φτωχοί, που άλλες φορές τους γνωρίζουμε και άλλες όχι, γιατί διατηρούν την αξιοπρέπειά τους και δεν δέχονται να γίνουν επαίτες. 

Προτιμούν να σκαλίζουν τα σκουπίδια, παρά να απλώσουν το χέρι.

Αυτό συνέβαινε πολύ πριν την κρίση. Δεν το έβλεπε όμως σχεδόν κανείς, υπακούοντας σε μια ψυχαναγκαστική απωθητική συμπεριφορά η οποία εξασφάλιζε την ατομική άνεση και κυρίως την κοινωνική αδράνεια. Και τώρα, δήθεν σοκάρει η «ανακάλυψη» ενός χαρτιού με λιγοστές λέξεις... αντί να αφυπνίσει, αντί να γεννήσει ερωτήματα για την θετική συμβολή στο πρόβλημα, ξυπνάει και πάλι την οργή και την απαξία προς τους «υπεύθυνους», πάντα δηλαδή προς τους άλλους.
Η φτώχεια έχει πολλά πρόσωπα, το συγκεκριμένο παράδειγμα φανερώνει μια μόνο πτυχή της. Φανερώνει πάνω απ' όλα πως ο κάθε άνθρωπος, ακόμα και ο πιο φτωχός, έχει αξία και αξιοπρέπεια αναπαλλοτρίωτες. Φανερώνει την ανεπάρκεια όχι του Κράτους, αλλά κυρίως του λαού που συγκροτεί το Κράτος. Φανερώνει τέλος ότι υπάρχει ανθρωπιά, παρά την απέλπιδα κατάσταση που ζούμε διαχρονικά, και πιο έντονα τα τελευταία χρόνια.
Ευτυχώς, και η αγάπη έχει πολλά πρόσωπα. Από τον μεροκαματιάρη που αφήνει το σακουλάκι με τα λίγα τρόφιμα για να το πάρει εκείνος που το έχει ανάγκη, τις πολλές πρωτοβουλίες βοήθειας που κινούνται με την κινητοποίηση φίλων και γνωστών, μέχρι τις προσπάθειες που γίνονται από οργανωμένους φορείς, σωματεία, δράσεις κλπ.

Αισιόδοξη όσο και ανατρεπτική εικόνα, το θέαμα που αντίκρισα προχτές: η κρεμασμένη στον κάδο σακούλα δεν περιείχε περίσσευμα φαγητού ή ψωμί. Είχε ένα κουτί προσεγμένο, με την κορδέλα του άθικτη, όπως τυλίχτηκε προφανώς στο ζαχαροπλαστείο της γειτονιάς. Μια ανείπωτη χαρά και αισιοδοξία με γέμισε. 
Γιατί τούτη δα η μικρή χειρονομία φανερώνει πολλά: είναι το σημάδι μιας αλληλεγγύης που γεννιέται, μιας ανόρθωσης της αξιοπρέπειας όχι μόνο του φτωχού, αλλά και εκείνου που δίνει. Είναι ένα αγκάλιασμα και ένα άνοιγμα, ενάντια σε όσα είχαμε μάθει μέχρι σήμερα. Και μακάρι να βρει όλους μας μιμητές!

9.12.12

χαρά δεν είναι τα πολλά

Προσπάθησαν να μας πείσουν ότι η ευτυχία ζυγίζεται με αυτά που έχεις ή με εκείνα που μπορείς να αγοράσεις... μας μάθανε να κυνηγάμε αυτό το «όνειρο» με κάθε τίμημα, με μόχθο προσωπικό,ακόμα και δίχως ανθρωπιά...
Το life-style της απληστίας, καλοσερβιρισμένο από τα ΜΜΕ, γέμισε υστερικά κόμπλεξ κάθε έφηβο που για να νιώσει καταξιωμένος (-η) οφείλει να κάνει επίδειξη το πανάκριβο κινητό -κι ας μην έχει «να βάλει κάρτα»...
Και στο καπάκι, ο οικονομικός στραγγαλισμός όλων εκείνων που πασχίζουν για το μεροκάματο, στοιχειοθετεί -πέρα από την καθημερινή δυσκολία για επιβίωση- το σκηνικό ενός υπαρξιακού ολέθρου που επιβάλλεται ή αυθυποβάλλει ως η κατάρρευση του σύμπαντος.
Αυτός είναι όμως ο σκοπός των δημιουργών της «κρίσης»: η εκμηδένιση της ανθρώπινης αξίας, η φίμωση κάθε ελεύθερης φωνής, η ισοπέδωση των πάντων.
Από την άλλη μεριά υπάρχει μια πανανθρώπινη αλήθεια, την οποία φαίνεται να λησμονούν όχι μόνο οι αρχιτέκτονες της παγκοσμιοποίησης (η οποία μόλις άρχισε να δείχνει τα δόντια της) αλλά και πολλοί από εμάς: ότι ο πιο επικίνδυνος άνθρωπος είναι εκείνος που δεν έχει να χάσει τίποτα.
Αν δεν θέλουμε να τα χάσουμε όλα πριν να προβάλλουμε αντίσταση, ίσως θα πρέπει να απομυθοποιήσουμε την καραμέλα της «ευτυχίας» που τόσα χρόνια ήταν ταυτόσημη με τη μυρωδιά του χρήματος. 
Ανέκαθεν στον αντίποδα του κάθε Μίδα βρισκόταν ένας Διογένης, ο οποίος είχε τη δύναμη να κριτικάρει τον κάθε άρχοντα που τολμούσε να του κρύψει το φως του ήλιου. Για όλους τους άλλους, η αλήθεια βρισκόταν και βρίσκεται πάντα στη μέση: τα χρήματα είναι χρήσιμα για τα χρειώδη, δεν φέρνουν και δεν αγοράζουν την ευτυχία.
Η χαρά της ζωής βρίσκεται στα απλά και ουσιώδη: στην επικοινωνία, τη σκέψη, τον έρωτα, τη δημιουργία.
Χαίρομαι που και σήμερα υπάρχουν φωνές που χλευάζουν τα στερεότυπα, και μάλιστα με έναν τρόπο αισιόδοξο και διόλου επιθετικό. Απολαύστε την Isabelle Geffroy (ή Zaz), με τι χαμόγελο διεκδικεί αυτά που θέλει και που αξίζουν!





Donnez-moi une suite au Ritz, je n'en veux pas
---  Δώστε μου μια σουίτα στο (ξενοδοχείο) Ritz, δεν την θέλω
Des bijoux de chez Chanel, je n'en veux pas
---  τα κοσμήματα Chanel, δεν τα θέλω
Donnez-moi une limousine, j'en ferais quoi ?
---  δώστε μου μια λιμουζίνα, τι να την κάνω;

Offrez-moi du personnel, j'en ferais quoi ?
---  προσφέρετέ μου (υπηρετικό) προσωπικό, τι να το κάνω;
Un manoir à Neûchatel, ce n'est pas pour moi
---  έναν πύργο στο Neuchatel, δεν είναι για 'μένα
Offrez-moi la Tour Eiffel, j'en ferais quoi ?
---  Προσφέρετέ μου τον πύργο του Eiffel, τι να τον κάνω;

Je veux de l'amour, de la joie, de la bonne humeur
---  Θέλω αγάπη, χαρά και καλή διάθεση
Ce n'est pas votre argent qui fera mon bonheur
---  δεν είναι τα χρήματά σας που θα με κάνουν ευτυχισμένη
Moi je veux crever la main sur le coeur
---  εγώ θέλω να πεθάνω με το χέρι στην καρδιά
Allons ensemble, découvrir ma liberté
---  ας πάμε μαζί, να ανακαλύψουμε την ελευθερία μου
Oubliez donc tous vos clichés
---  ξεχάστε λοιπόν όλα τα στερεότυπά σας
Bienvenue dans ma réalité
---  καλώς ήλθατε στην δική μου πραγματικότητα

J'en ai marrée de vos bonnes manières, c'est trop pour moi
---  Κουράστηκα με τους καλούς σας τρόπους, είναι υπερβολικοί για 'μένα
Moi je mange avec les mains et je suis comme ça
---  εγώ τρώω με τα χέρια μου κι έτσι είμαι
Je parle fort et je suis franche, excusez-moi
---  μιλάω δυνατά και είμαι ειλικρινής, συγγνώμη!
Finie l'hypocrisie, moi je me casse de là
---  τέρμα η υποκρισία, τα παρατάω
J'en ai marre des langues de bois
--- βαρέθηκα τα ξύλινα λόγια
Regardez-moi, de toute manière je vous en veux pas et je suis comme ça !
--- κοιτάξτε με, δεν έχω κάτι εναντίον σας, κι έτσι είμαι!

Je veux de l'amour, de la joie, de la bonne humeur
---  Θέλω αγάπη, χαρά και καλή διάθεση
Ce n'est pas votre argent qui fera mon bonheur
---  δεν είναι τα χρήματά σας που θα με κάνουν ευτυχισμένη
Moi je veux crever la main sur le coeur
---  εγώ θέλω να πεθάνω με το χέρι στην καρδιά
Allons ensemble, découvrir ma liberté
---  ας πάμε μαζί, να ανακαλύψουμε την ελευθερία μου
Oubliez donc tous vos clichés
---  ξεχάστε λοιπόν όλα τα στερεότυπά σας
Bienvenue dans ma réalité
---  καλώς ήλθατε στην δική μου πραγματικότητα